حاخام موسي زرگري

حاخام موسي زرگري ملقب به آدون زرگري، يكي از شخصيت هاي فرهنگي معاصر كه با عشقي عميق و پشتكاري خستگي ناپذير، بيش از نيم قرن از عمر شريف خود را صرف تدريس زبان عبري، علوم مذهبي يهود، ترويج توراه و نيز تربيت فرزندان جامعه يهودي ايران نمود.
وي در سال1302 خورشيدي مطابق با 5684 عبري در شهر كرمان در يك خانواده يهودي متددين چشم به جهان گشود.
پدر ايشان حاخام حزقيا از علماي روحاني كرمان به شمار مي رفت، با وجود آن كه نسبتا تهي دست بود، اما در تربيت و تحصيلات ديني فرزندانش بسيار مصمم و جدي بود و با وجود كمبود امكانات در آن دوران حاخام حزقيا، موسي را در سن پنج سالگي جهت فراگيري اصول دين و شريعت يهود به مكتب خانه فرستاد. (ناگفته نماند آن زمان در بسياري از شهر هاي ايران امكانات تحصيلي يا بسيار محدود بود و يا اصلا وجود نداشت.)
در دهه سال 1310 در زمان صدارت رضاه شاه پهلوي، به جهت آن كه تحصيلات فارسي اجباري شده بود، موسي زرگري در سن دوازده سالگي وارد دبستان شد. همزمان مادر جوانش را از دست داد، و اين شوكي شديد بود كه براي موسي نوجوان تحمل بي مادري سخت و سنگين بود، بطوريكه از ادامه تحصيل سربازد. يك سال بعد با اصرار اطرافيان دوباره به مدرسه بازگشت. پس از پايان تحصيلات ابتدائي، بلافاصله وارد كار شد، مدتي را در يك تجارتخانه كوچك به کار منشي گري گذراند، سپس در دكان برادرش به پارچه فروشي مشغول شد.
در سال 1323 خورشيدي به خدمت ارتش احضار گرديد و در بيمارستان ارتش به خدمت مشغول شد. طي آن دوران وي اوقات فراغت را به طور افتخاري، در دبستان گنج دانش كرمان كه توسط اوتصر هتورا بنياد نهاده شده بود به تدريس زبان عبري مي پرداخت.
پس از خاتمه سربازي به مدت دو سال، رسما مشغول تدريس گرديد. موسي زرگري در سال 1328 با همسر خود به نام دبورا از خانواده زربابلي ازدواج نمود، حاصل اين پيوند شش پسر مي باشد. پسران ايشان همگي همانند پدر به دنبال كارهاي فرهنگي رفتند، راو داويد زرگري مديريت مدرسه دخترانه و پسرانه تورت حييم، در لس آنجلس را انجام مي دهد و راو يوسف زرگري ضمن تدريس مسئوليت موسسه بني توراه را عهده دار مي باشد.
حاخام موسي زرگري سه ماه پس از ازدواج به اتفاق همسرش راهي تهران شد و موقتا سكني گزيدند، اما گويي دست سرنوشت طور ديگري رقم زده بود كه آنان در تهران ماندگار شوند.
ديري نپائيد وي به عنوان معلم زبان عبري و تعليمات ديني يهود رسما به استخدام انجمن فرهنگي اوتصر هتورا، به مديريت شادروان هاراو ييسحاق مئير لوي در آمد و از سال 1329 تا پايان 1352 خورشيدي در مدارس يهوديان، منجمله مدرسه گنج دانش سه راه طرشت، گنج دانش فخر آباد، فخردانش، مدارس آليانس (اتحاد) و هنرستان ارت تهران و حتي كلاس هاي امريكن جوينت به تدريس و آموزش جوانان يهودي پرداخت، همچنين وي طي مدت ده سال مسئوليت سرپرستي اردوهاي تابستاني خردسالان و نوجوانان را عهده دار بود.
آدون زرگري ضمن تدريس همانند يك دانشجو، از هر فرصتي براي بالا بردن سطح معلومات خويش بهره جست، به دفعات همراه ساير معلمين زبان عبري در سمينار هاي آموزشي و تعليم تربيت، در داخل و خارج از كشور شركت مي نمود. وي به شغل معلمي عشق مي ورزيد و براي باور بود كه شغل معلمي، حرفه ي مقدسي است و نمي توان از طريق آن ثروتمند شد.
شوخ طبعي يكي از حضايل برگزيده وي بود، او آگاه از هدف خود با صبر و حوصله فراوان پذيراي هر دانشي آموز با هر گونه شخصيت و طرز فكر بود و با عشق محبت توراه را در دل ها بارور مي ساخت.
در سال 1352 خورشيدي وي به عضويت هيئت مديره انجمن فرهنگي گنج دانش منصب گرديد وبه عنوان بازرس فرهنگي و آموزشي، در مدارس و آموزشگاه هاي يهودي تهران پذيرفته شد.
آدون زرگري را مي توان يكي از پيشكسوتان در امر ترجمه متون عبري و كتب مذهبي به شمار آورد وي با همياري ماشاالله رحمان پور موفق شد پنج جلد توراه را همراه با هفطاراي مربوط به هر پاراشا و هفطاراي اعياد و ايام خاص را به زبان فارسي ساده و قابل فهم ترجمه كند و با كمك انتشارات انجمن فرهنگي اوتصر هتورا در سال 1364 به چاپ رسانید.
علاوه بر آن وي جزو تيم مترجمين فرهنگ لغات عبري به فارسي و نيز فارسي به عبري حييم بوده كه طي مدت هشت سال در اين امر با استاد سليمان حييم همكاري مي نمود. از ديگر خدمات ارزنده رباي زرگري، ايجاد كلاس هاي عبري براي بزرگسالان و آموزش علوم ديني و توراه براي دانش آموزاني كه در مدارس غير يهودي تحصيل مي كردنند و با توراه و مباحث ديني آشنايي نداشتند.
بدين منظور، ابتدا در كنيساي رفيع نيا در ساعات بعد از ظهر، اقدام به تشكيل اين كلاس ها نمود. سپس در سال 1358 به دعوت مرحوم ملايوسف ديلماني، مسئوليت تشكيل كلاس هاي عبري را در محل كنيسا لويان را پذيرفت.
رباي زرگري در سال 1372 به جهت ملحق شدن به ديگر اعضاي خانواده اش به يروشاليم مهاجرت نمود. وي پس از سروسامان پيدا نمودن، بلافاصله به مطالعه و ارائه خدمات اجتماعي و فرهنگي مشغول شد و به جهت آنكه همكيشان ايراني بتوانند به كتب و متون عبري دسترسي داشته باشندو با زبان قابل فهم خود به مطالعه و آموزش آنها بپردازند كتب مذهبي بسياري را به زبان فارسي ترجمه نمود.ضمن آنكه با سعي و اهتمام ايشان كنيسايي به نام "ميشكان مشه" در منطقه گيلو در شهر مقدس يروشاليم بنا گرديد.
حاخام زرگري (آدون مشه زرگري) پس از طي عمري پر بار و در خور تحسين با خدمات شايسته مذهبي، فرهنگي و اجتماعي در سن 84 سالگي در سي ام ماه تيشري 5768 مطابق با دوازدهم اكتبر 2007 در يروشاليم جان به جان آفرين تسليم نمود.
ديگر آثار ترجمه شده اي وي عبارتند از:
1- كتاب آرامش روح
2- كتاب روش زندگي
3- كتاب در مورد حنوكا
4- كتاب ربي عقيوا (سرگذشت ملت يهود در عصر بين هميقداش دوم)
5- كتاب عصبانيت هرگز
6- كتاب مزامير حضرت داود (تهيليم)
7- كتاب نماز و نيايش (صسدور تفيلا لمشه)
8- كتاب بوستناي
9- كتاب آگولار
10- ترجمه چندين متون و نشريه مربوط به قوانين ديني (هلاخا) و دانستني هاي روزمره