بهشتیه خاوران

يهوديان ايران در طول حيات خود در ايران به منظور رعايت موازين شرعي به ويژه در امور متوفيات و كفن و دفن، گورستان‌هاي خاصي را تحت نظارت مسئولين جامعه با رعايت آداب و رسوم يهوديان ايران احداث كرده‌اند. ناگفته نماند، پراكندگي جوامع يهودي با توجه به پراكندگي در سراسر جهان و تاثيرپذيري آنان از فرهنگ محيط خود در نحوه انجام مراسم سوگواري (شخصي يا به مناسبت‌هاي ديني) تفاوت‌هايي در اجراي جزئيات اين آداب به وجود آورده، اما در شهرهاي يهودي نشين ايران اين تفاوت‌ها حتي از گذشته‌هاي دور بسيار اندك و قابل‌اغماض بوده.
گورستان بهشتيه به عنوان چهارمين گورستان اختصاصي يهوديان تهران در سال 1315 خورشيدي برابر با 5696 عبري و 1936 ميلادي در منطقه جنوب تهران (جاده خراسان) واقع در اراضي «سليمانيه»تاسيس گرديد.
معمار اوليه آن شخصي به نام «بدانسكي» از روسيله و عمليات اجرايي آن توسط مرحوم جهانگير بنايان و با همكاري لقمان ميكائيل، داود القانايان به عنوان مسئولين و نيز همياري يوسف هندیزاده و اسحق نوبهار انجام گرفت.
بهشتيه تهران يا بهشيه خاوران چهارمين گورستان كليميان تهران بعد از گورستان‌هاي خيابان سپه (در عصر كريمخان زند سال 1135 تا 1250 خورشيدي برابر با 5506 تا 5629 عبري)، گورستان سه‌راه دانگي در كوي كليميان و گورستان خيابان مازندران (در عصر ناصرالدين‌شاه قاجار سال 1250 تا 1315 خورشيدي برابر 5629 تا 5696 عبري) مي‌باشد كه داراي ارزش‌هاي ديني و اهميت ويژه تاريخي در ميان تمامي يهوديان ايراني مي‌باشد. اين مجتمع با وسعت هفتادهزار و نهصد و پنج متر مربع مشتمل بر آرامگاه‌هاي مشاهير جامعه يهودي منجمله استادان سليمان حئيم مولف فرهنگ‌نامه‌هاي دوزبانه، طالع همداني (شاعر ملي يهود)، ژانت كهن‌صدق (قهرمان دوميداني ايران)، شموئل حئيم، حاخام حئيم موره، عزيز دانش‌راد، دكتر منوچهر نيكروز (نماينده يهوديان در مجلس)، مرتضي يافه يار ديرينه و خدمتگزار بهشتيه و شهيدان انقلاب اسلامي و جنگ تحميلي و ... مي‌باشد.
آرامگاه مادام استر و مشهدي‌ها از جمله آرامگاه‌هاي اختصاصي اين مجموعه را تشكيل مي‌دهد.
نكته قابل توجه در اين گورستان قطعه يهوديان لهستاني است. اين قطعه محل دفن يهوديان لهستاني است كه به خاطر حفظ جان خود در زمان جنگ جهاني دوم به ايران پناهنده شده بودند.
اين گورستان داراي يك سالن اجتماعات بوده كه در سال 1383 توسط انجمن كليميان تهران بازسازي گرديد و ضمن انجام كارهاي ساختماني، در زير سالن اجتماعات آب‌انباري كشف گرديد، كه با بازسازي آن مسئولين تصميم به ايجاد يك موزه مختص به نمونه هاي از سنگ‌هاي قديمي قبورهاي موجود در سرتاسر نقاط ايران را دارند.
 

1 تصویر ماهواره ای از بهشتیه خاوران

2 تصویر ماهواره ای از بهشتیه خاوران

3 پلان بهشتیه تهران (برای دیدن نمای نزدیک روی عکس کلیک کنید)

4 یکی از درهای ورودی بهشتیه، مشرف به خیابان خاوران بهار 2009

5 درب ورودی پارکینگ بهار 2009

6 نمای ضلع شرقی بهشتیه بهار 2009

7 نمای شرقی ساختمان شتشوی متوفیات بهار 2009

8 مخوطه پارکینک نمای جنوبی بهار 2009

9 محوطه پارکینگ نمای شمالی بهار 2009

10 نمای شرقی ساختمان ثبت متوفیات بهار 2009

11 نمای جنوبی ساختمان جهت انجام مراسم و اجتماعات بهار 2009

12 نمای از شمال غربی بهار 2009

13 نمای ورودی به سالن اجتماعات، از سمت شمال بهار 2000

14 نمای خارجی سالن اجتماعات بهار 2000

15 نمای جنوبی منتهی به درب خروج بهار 2009

16 یادمانی از خیر اندیشان جامعه - ویترین سمت چپ سالن اجتماعات بهار 2009

17 یادمانی از خیر اندیشان جامعه - ویترین سمت راست سالن اجتماعات بهار 2009

18 نمای داخلی سالن اجتماعات بهشتیه بهار 2009

19 نمای داخلی سالن اجتماعات بهشتیه بهار 2009

20 موزه ای در زیر زمین سالن اجتماعات بهار 2009

21 موزه ای در زیر زمین سالن اجتماعات بهار 2009

22 ورودی سمت شرقی به محوطه آرامگاه بهار 2009

23 نمای از قبورها واقع در بخش جنوب غربی بهشتیه بهار 2009

24 نمای از قبورها واقع در  بهشتیه بهار 2011

25 نمای از قبورها واقع در  بهشتیه بهار 2011

26 ورودی به منتهی  به شمال بهشتیه بهار 2009

27 ورودی به جنوب  منتهی به سالن اجتماعات بهار 2009

28 نمایی از محوطه قبور هایی که در گذشته خانوادگی بوده بهار 2009

29 محوطه قبور ها در سمت شمال شرق بهشتیه بهار 2009

30 قطعه لهستانی ها واقع در جنوب شرقی بهشتیه مربوط به دهه 1940 بهار 2009

31 نمای دیگری از قبورها واقع در قطعه  لهستانی ها بهار 2011

32 قطعه لهستانی ها بهار 2009

33 نمای جنوب غربی منتهی به سالن اجتماعات مشرف به قطعه لهستانی ها بهار 2009