سلیمان حئیم
 

سلیمان حئیم

Soleiman Haiimنام استاد سلیمان حئیم، بعنوان بنیانگذار فرهنگ نویس لغات (معاصر) زبان های بیگانه در تاریخ فرهنگ و ادب ایران ثبت شده است.
جامعه فرهنگی ایران ارتباط تمدن و فرهنگ خود را با تمدن جهان بویژه در قرن حاضر همواره مرهون تلاش های اسطوره ای این دانشمند یهودی می داند.
سلیمان حئیم در سال 1276 خورشیدی (1897 میلادی) در یک خانواده یهودی متدین در تهران چشم به جهان گشود. پدرش حئیم اسحق که با حرفه لحاف دوزی امرار معاش می کرد، سلیمان را طبق روال آن دوران جهت آموزش ابتدایی به مکتبخانه فرستاد. وی تحصیلات متوسط را در دبیرستان تازه تاسیس اتحاد (آلیانس) گذراند و برای فراگیری زبان انگلیسی در کالج آمریکایی ها واقع در تهران ثبت نام نمود.
هوش و استعداد سلیمان حئیم جهت آموزش دروس از کودکی خارق العاده بود، طوری که در کالج همکلاسی هایش به وی لقب دیکشنری متحرک داده بودند.
حئیم پس از اتمام تحصیلات در سال 1915 در همان کالج بطور تمام وقت مشغول به تدریس شد ضمن آنکه اوقات فراغت خود را صرف مطالعه و نوشتن فرهنگ لغات انگلیسی به فارسی می کرد.
زیرا احساس کمبود یک فرهنگ لغات در جامعه همیشه ذهن حئیم را مشغول داشته بود و همین امر سبب گردید او کلیه نوشتارهای خود را در قالب یک فرهنگ لغات کوچک به زیر چاپ ببرد. با وجود داشتن مشکل مالی برای چاپ هرگز دلسرد نشد. با عشق، علاقه و پشتکار قابل تحسین، خود شخصا اقدام به چاپ دیکشنری نمود. چاپ دیکشنری انگلیسی به فارسی حئیم که برای اولین بار صورت گرفته بود با انعکاس وسیع و استقبال بی نظیر دانشمندان و دانشجویان جامعه همچنین مورد توجه وزیر وقت معارف (علی اصغر حکمت) قرار گرفت. ایشان برای توسعه و پیشبرد در امر فرهنگ نویسی، ضمن درک و استنباط موقعیت سلیمان حئیم قول مساعدت هایی را داده بود که البته با برکناری وی این امر به تعویق افتاد. سلیمان حئیم در خاطرات خود این چنین خاطر نشان نموده است. "شبها که به بستر می روم، همانطور که عاشق به معشوق فکر می کند، من هم به لغت فکر می کنم. برای من دنیای لغات دنیای رنگین و پر جذبه ای است که هیچ وقت از فرو رفتن در آن خسته و کسل نمی شوم".
از آنجائیکه ارتباط ایرانیان با دنیای خارج بویژه با انگلیسی زبانها رو به فزونی بود و کمبود و نیاز به فرهنگ لغات جامع در جامعه بصورت یک خلا بیشتر احساس میشد. بویژه هنگام ورود شخصیت هایی همانند دکتر میلیسپو که در سال 1950 به عنوان کارشناس و مشاور وزارت دارایی به ایران آمده بود و وزارت دارایی ملزم به استخدام تعدادی مترجم و تهیه فرهنگ لغات جامعتر برای مترجمین شده بود. در این هنگام سلیمان حئیم در وزارت دارایی بعنوان مترجم مشغول بکار شد. ضمن آنکه در همین راستا وی با تلاشی خستگی ناپذیر کار فرهنگ نویسی را بصورت جامعتر با روزی 18 ساعت کار متوالی دنبال می کرد تا بالاخره توانست دیکشنری انگلیسی به فارسی را در دو جلد ارائه کند. وی پس از مدتی با همین عنوان در شرکت نفت استخدام شد و تا معاونت اداره خرید، ارتقاء شغل پیدا نمود.
سلیمان حئیم در سال 1303 با دختری بنام (عزیز آغا) ازدواج نمود. ماحصل این پیوند شش فرزند (دو پسر و چهار دختر) می باشد.
سلیمان حئیم به زبان های فارسی، انگلیسی، فرانسه، عبری و عربی آشنایی کامل داشت. یکی از تالیفات وی کتاب دستور زبان فارسی بود. وی از نوجوانی در خدمت حاخام حیئم موره حضور فعالی داشت، از یک سو کلیه تالیفات این نابعه روشندل (نابینا) را شخصا برای وی به رشته تحریر در می آورد و از سوئی دیگر در محضر ایشان به فراگیری زبان عبری، علوم دینی و عرفان مشغول بود. این امر باعث شد در سال 1935 پس از ده سال تلاش، فرهنگ لغات عبری به فارسی را با کمک یکی از دخترانش (پریوش) منتشر نماید. پس از مدتی تصمیم به تالیف فرهنگ فارسی به عبری افتاد ولی دست اجل مهلت چاپ را از او گرفت و طبق وصیت نامه اش فرهنگ تالیف شده را که آماده چاپ نموده بود، به انجمن کلیمیان وقت تحویل دادند.
استاد سلیمان حئیم بر این باور بود که بالاترین لذت زندگی را می توان در شعر و ادب و موسیقی پیدا نمود. وی به موسیقی اصیل و سنتی ایران عشق می ورزید و به دستگاه های آن کاملا آشنا بود. ساز تخصصی او ویولون بود و با تار و کمانچه هم آشنایی کاملی داشت. هرزگاهی زخمه ای به تار می نواخت و تار جان را نوا می بخشید. وی با علائمی که خود ابداع کرده بود، همانند نت موسیقی ساخته های خودش را یادداشت می کرد و در فرصتی می نواخت و با صدای لطیفش می خواند.
حئیم علاوه بر لغت شناسی و آشنایی با موسیقی، عشق وعلاقه خاصی به ادبیات فارسی داشت. وی با طبع سرشارش به سبک های مختلف دو بیتی، رباعی، غزل و مثنوی اشعار زیبایی سروده که مجموعه آنها در قالب دیوانی با خط خوب خودش گرد آورده است. ضمن آنکه در کار نمایش نامه نویسی، مقاله نویسی و دیگر نوشتارهای ادبی و فلسفی فعال بود. گاهی در منزل خودش جلسات مباحثه درباره دین و عرفان برگزار می نمود. همچنین با دو شخصیت برجسته ادبیات فارسی استاد علی اکبر دهخدا و استاد سعید نفیسی همکاری و رابطه ای دوستانه داشت. سرسختی سلیمان حئیم در پیدا کردن معانی، واژه ها و مشابه آنها در زبان های خارجی زبانزد بود. برخلاف جثه نحیف و ضعیفش شخصیتی بود جدی و چالاک، او عاشق کارش بود، پرکار و پر انرژی و داشتن احساس مسئولیت در کارهایش.
استاد سلیمان حئیم در 25 بهمن ماه 1348 در سن 72 سالگی بر اثر سکته قلبی در تهران، جهان فانی را وداع گفت و به سرای باقی شتافت.


از دیگر آثار منتشر شده سلیمان حئیم:

فرهنگ فرانسه به فارسی
فرهنگ بزرگ یک جلدی فارسی به انگلیسی
فرهنگ بزرگ یک جلدی انگلیسی به فارسی
کتاب ضرب المثل های فارسی به انگلیسی
مجموعه اشعار حئیم تحت عنوان "یادگار جاوید"

همچنین بخوانید :
حاخام حئیم موره
مرتضی خان نی داوود
هوشنگ ابرامی
هما سرشار
طالع همدانی
نوراله خرازی
سلیمان حئیم
حاخام یدیدیا شوفط
آمنون نتصر
روح الله سپیر
دکتر منوچهر صیونیت
راو داوید شوفط
دكتر ابراهيم برال
دکتر حبیب لوی
ملا مراد آقا لر
مشفق همدانی
دکتر رحیم کهن
یونا دردشتی

دیگر مجموعه ها:
چهره های ماندگار
انجمن کلیمیان تهران
انجمن خراسانی ها
حبقوق نبي
ملا ماری
اورشرگا
محوطه ی پیربکران و یادبود ها
سارا بت آشر
موشه هلوی
استر مردخای
محله عودلاجان
حمام کشوریه
بیمارستان دکتر سپیر
سرای سالمندان یهود
مصاپزی
بهشتیه خاوران
زیارتگاه گیلیارد-دماوند
خانه جوانان یهود تهران
حاخام نتن الی
ملا یوسف دیلمانی
یدیدیا آذر احیان
حاخام اوریل داویدی
حاخام موسي زرگري
دکتر حشمت الله کرمانشاهچی
لقمان میکاییل
مهدی حریری طلوع
جهانگیر بنایان
آقا جان شادی
عبدالرحیم اعتصامی
فرنگيس حسيديم
گاد نعيم
استاد عزیز معمار
سیما عمید
سلیمان ساسون
منوچهر طبری
کوروش سلیمانی
اتوبوس خط 8
کنیسای ابریشمی
کنیسای یوسف آباد
کنیسای باغ صبا
کنیسای حییم
کنیسای پسیان
کنیسای دانیال - لهستانی ها
کنیسای سیدخندان
کنیسای گرگان
کنیسای زرگریان
کنیسای راه دانش
کنیسای کهن
کنیسای لویان
کنیسای اتحاد
کنیسای عزیز خان
کنیسای پل چوبی
کنیسای اتفاق
کنیسای دروازه دولت
کنیسای عزرا یعقوب
کنیسای حکیم آشر
کنیسای ملا حنینا
کنیسای رفیع نیا
کنیسای عبدالله زاده
کنیسای هارامبام
کنیسای خراسانی ها
سرای سالمندان
کنیسای گیشا
کنیسای نصرت
کنیسای اورشرگا
کنیسای کوروش
کنیسای فخرآباد
کنیسای طرشت
میقوه ی ابریشمی
میقوه ی ابریشمی - مردانه
میقوه ی دروازه دولت
میقوه ی باغ صبا
میقوه ی یوسف آباد
مدرسه آلیانس
مدرسه گرگان
مدرسه اتقاق
مدرسه نور صداقت
خانه ای در محله
سید عبدالله بهبهانی
مهندس عزیز دانش راد
لطف الله حی
یوسف کهن
خسرو ناقی
دكتر منوچهر الياسي
دکتر کورس کیوانی
موريس معتمد
دکتر منوچهر نیکروز
هارون یشایایی
دکتر رحمت ا... رفيع
دکتر سيامك مره صدق
ناهید پیرنظر
امیر کهن
اسحق فرهمند پور
راهیان هیمالیا
بدل ناصرالدین شاه
پشت صحنه
شهرستانها
شیرا و زیمرا
NOBILITY  شخصیتها